VINAGRI News - Điều tra của Reuters cho thấy ba doanh nghiệp may mặc tại Việt Nam có quan hệ chặt chẽ với Tập đoàn Dệt may Esquel của Trung Quốc vẫn tiếp tục mua phần lớn bông từ Esquel và xuất khẩu sản phẩm may mặc sang Mỹ, dù Esquel đã bị Washington đưa vào danh sách trừng phạt từ tháng 11/2024 do cáo buộc liên quan đến các chương trình lao động cưỡng bức tại khu vực Tân Cương. Ba doanh nghiệp này đã xuất khẩu ít nhất 5 triệu USD hàng dệt may bằng bông sang Mỹ kể từ khi Esquel bị trừng phạt.
Tóm lược:
> Ba doanh nghiệp may mặc tại Việt Nam vẫn duy trì quan hệ thương mại chặt chẽ với Esquel sau khi tập đoàn này bị Mỹ trừng phạt.
> Ba doanh nghiệp đã xuất khẩu ít nhất 5 triệu USD hàng may mặc bằng bông sang Mỹ kể từ tháng 11/2024.
> Reuters chưa xác định được liệu sản phẩm xuất khẩu sang Mỹ có sử dụng bông của Esquel hoặc bông được sản xuất tại Tân Cương hay không.
> Từ tháng 11/2024 đến tháng 6/2026, Mỹ chỉ giữ lại để kiểm tra khoảng 2,6 triệu USD trong tổng số 28 tỷ USD hàng may mặc nhập khẩu từ Việt Nam.
Ba doanh nghiệp Việt Nam duy trì quan hệ với Esquel
Trong tháng 7, một lô áo sơ mi cotton với khối lượng khoảng 1 tấn được đưa xuống cảng Los Angeles sau hành trình từ miền Nam Việt Nam. Theo dữ liệu hồ sơ vận chuyển, số hàng may mặc này đến từ một doanh nghiệp có quan hệ chặt chẽ với Tập đoàn Dệt may Esquel, tập đoàn dệt may lớn của Trung Quốc.
Esquel gần như bị cấm bán hàng cho khách hàng Mỹ kể từ tháng 11/2024, thời điểm Washington áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với tập đoàn này do cáo buộc có liên quan đến các chương trình sử dụng lao động cưỡng bức tại khu vực Tân Cương của Trung Quốc. Esquel, có trụ sở tại Hong Kong, bác bỏ các cáo buộc này.
Theo hồ sơ mà Reuters thu thập, kể từ khi Esquel bị đưa vào danh sách trừng phạt, ba doanh nghiệp may mặc tại Việt Nam vẫn tiếp tục mua phần lớn bông từ Esquel đồng thời bán sản phẩm sang Mỹ. Ba doanh nghiệp gồm An Loi Apparel, Tessellation Bình Dương và Tessellation Hòa Bình.
Mối quan hệ giữa các doanh nghiệp này với Esquel không chỉ dừng ở việc cùng sử dụng một chuỗi cung ứng. Cả ba trước đây đều sử dụng các biến thể địa lý của tên “Esquel Garment Manufacturing Vietnam” trước khi được đổi thương hiệu vào tháng 10/2022.
Edgar Tung, người giữ chức tổng giám đốc Esquel trong giai đoạn 2021 - 2022, cũng được ghi nhận trong hồ sơ doanh nghiệp với vai trò đại diện chủ sở hữu tại cả ba doanh nghiệp. Các hồ sơ cho thấy ba doanh nghiệp này thuộc sở hữu của cùng ba công ty đăng ký ở nước ngoài cả trước và sau khi đổi tên.
Joshua Kagan, cựu Trợ lý Đại diện Thương mại Mỹ và hiện là luật sư tại hãng luật Kelley Drye & Warren ở Washington, người đã xem xét các phát hiện của Reuters, cho rằng những mối liên hệ được nêu ra “có khả năng đủ” để cơ quan hải quan kết luận các nhà sản xuất này hoạt động trong hệ sinh thái của Esquel.
Tuy nhiên, Reuters chưa thể xác định liệu các sản phẩm do ba doanh nghiệp Việt Nam xuất sang Mỹ có chứa bông được sản xuất bởi Esquel hay bông có nguồn gốc từ Tân Cương hay không. Ba doanh nghiệp này cũng mua nguyên liệu từ các nguồn khác ngoài Esquel, dù dữ liệu vận chuyển cho thấy Esquel từng là nhà cung cấp lớn nhất của họ trong nhiều năm.
Hai chuyên gia chuỗi cung ứng và hai luật sư thương mại Mỹ nói với Reuters rằng việc trộn bông từ nhiều nguồn khác nhau là thông lệ trong ngành.
Esquel và đại diện của ba doanh nghiệp Việt Nam gồm An Loi Apparel, Tessellation Bình Dương và Tessellation Hòa Bình không trả lời các yêu cầu bình luận của Reuters về mối quan hệ giữa các bên và hoạt động xuất khẩu sang Mỹ. Edgar Tung cũng không trả lời câu hỏi.
Hàng may mặc được bán cho các thương hiệu quốc tế
Ba doanh nghiệp may mặc nói trên đã xuất khẩu tổng cộng ít nhất 5 triệu USD hàng hóa bằng bông sang Mỹ kể từ khi Esquel bị trừng phạt. Theo Reuters, những chi tiết về doanh số bán hàng của các doanh nghiệp này tại Mỹ trước đây chưa từng được công bố.
Các sản phẩm được sản xuất cho những thương hiệu như tập đoàn bán lẻ Nhật Bản Muji và nhãn hiệu thời trang nam Rodd & Gunn của New Zealand. Cả hai doanh nghiệp đều xác nhận đã mua hàng từ các nhà sản xuất nói trên.
Dữ liệu vận chuyển cho thấy Muji USA đã mua hàng may mặc từ ít nhất một trong các doanh nghiệp này từ thời điểm họ vẫn mang tên Esquel Garment Manufacturing. Tuy nhiên, Muji nói với Reuters rằng công ty không biết về mối liên hệ giữa các nhà sản xuất và Tập đoàn Dệt may Esquel.
Muji cho biết dự kiến tiến hành kiểm toán một trong các nhà máy trong năm nay và các nhà cung cấp của mình đã ký cam kết không sử dụng lao động cưỡng bức. Công ty không cho biết liệu có thực hiện thêm biện pháp nào dựa trên những phát hiện của Reuters hay không.
Rodd & Gunn xác nhận đã mua hàng từ hai trong ba doanh nghiệp. Thương hiệu này cũng cho biết không biết về mối liên hệ giữa các nhà cung cấp với Esquel. Dữ liệu vận chuyển cho thấy Rodd & Gunn không phải khách hàng của các doanh nghiệp này trước khi họ đổi thương hiệu.
Rodd & Gunn cho biết yêu cầu các đối tác chỉ mua bông từ Mỹ, Brazil và Australia, đồng thời thu thập hồ sơ để xác minh chuỗi hành trình của nguyên liệu. Công ty cũng không cho biết liệu có dự định thực hiện thêm biện pháp nào hay không.
Từ Esquel đến Tessellation
Tập đoàn Dệt may Esquel tự mô tả là một doanh nghiệp hoạt động theo mô hình “từ hạt giống đến áo sơ mi”. Trong những năm gần đây, hoạt động của tập đoàn trải rộng từ các phòng thí nghiệm nghiên cứu nông nghiệp, nhà máy kéo sợi và dệt bông đến các nhà máy may mặc.
Esquel có lịch sử hoạt động lâu năm tại Tân Cương, nơi bông đã được trồng trong hàng trăm năm. Khu vực này cũng là nơi sinh sống của hàng triệu người Duy Ngô Nhĩ, một cộng đồng dân tộc thiểu số chủ yếu theo đạo Hồi. Các chuyên gia Liên hợp quốc và Chính phủ Mỹ cáo buộc cộng đồng này bị chính quyền Trung Quốc do người Hán chi phối đàn áp.
Các cáo buộc bao gồm việc người Duy Ngô Nhĩ bị giam giữ trong các cơ sở mà Chính phủ Mỹ cho rằng họ bị buộc sản xuất hàng dệt may với mức thù lao rất thấp. Trung Quốc bác bỏ các cáo buộc này và cho rằng chúng không có cơ sở.
Hàng dệt may từ khu vực Tân Cương từng được xuất khẩu tương đối tự do sang phương Tây cho đến khoảng năm 2020, khi các cơ quan quản lý Mỹ áp dụng lệnh trừng phạt đối với một nhà máy của Esquel tại Tân Cương vì cáo buộc sử dụng lao động cưỡng bức người Duy Ngô Nhĩ. Esquel cho biết một số khách hàng lớn, trong đó có PVH - chủ sở hữu thương hiệu Tommy Hilfiger - sau đó đã tạm dừng hoặc hủy đơn hàng.
PVH không trả lời yêu cầu bình luận.
Esquel đã thách thức quyết định đưa vào danh sách trừng phạt, nhưng một tòa án liên bang tại Washington bác bỏ đơn xin biện pháp khẩn cấp của tập đoàn. Tòa phúc thẩm giữ nguyên quyết định này vào tháng 7/2022.
Vài tháng sau, Esquel tách các thương hiệu tiêu dùng và hoạt động công nghệ thành một thực thể mang tên Tập đoàn Tessellation. Các lãnh đạo cấp cao của thực thể mới bao gồm Dee Poon, con gái của Chủ tịch Esquel Marjorie Yang và là người được đào tạo tại Đại học Harvard. Cả hai không trả lời yêu cầu bình luận.
Cũng trong khoảng thời gian đó, các doanh nghiệp may mặc tại Việt Nam loại bỏ thương hiệu Esquel khỏi tên và đổi sang tên Tessellation. Một trong ba doanh nghiệp sau đó tiếp tục đổi tên thành An Loi Apparel.
Reuters không thể xác định Tập đoàn Tessellation có phải là chủ sở hữu cuối cùng của ba doanh nghiệp may mặc mang tên Tessellation hay không. Tập đoàn Tessellation cũng không trả lời các câu hỏi về mối quan hệ với Esquel và ba doanh nghiệp may mặc.
Khi Reuters đến thăm nhà máy Tessellation Hòa Bình, sáu công nhân cho biết họ đã làm việc tại đây trước khi doanh nghiệp đổi thương hiệu. Theo những người này, không có thay đổi về ban quản lý hoặc phương thức làm việc.
Esquel vẫn cung cấp phần lớn bông cho ba doanh nghiệp
Ba doanh nghiệp may mặc Việt Nam tiếp tục duy trì quan hệ thương mại chặt chẽ với Tập đoàn Dệt may Esquel.
Dữ liệu hải quan cho thấy từ tháng 11/2024 đến tháng 6/2026, Esquel xuất khẩu khoảng 34 triệu USD bông từ Trung Quốc, trong đó khoảng 70% được chuyển đến ba doanh nghiệp may mặc nói trên.
Edgar Tung, cựu tổng giám đốc Esquel, trở thành tổng giám đốc Tập đoàn Tessellation vào tháng 1/2023.
Khoảng trống trong thực thi quy định tại Mỹ
Washington tăng cường kiểm soát hàng dệt may nhập khẩu từ Tân Cương sau khi áp dụng lệnh trừng phạt đối với nhà máy của Esquel vào năm 2020.
Đạo luật Ngăn chặn Lao động Cưỡng bức người Duy Ngô Nhĩ được ký thành luật vào năm 2021, cấm gần như toàn bộ hàng nhập khẩu có liên quan đến Tân Cương. Tập đoàn Dệt may Esquel được đưa vào danh sách các thực thể thuộc phạm vi điều chỉnh của đạo luật vào tháng 11/2024. Việc này cho phép cơ quan hải quan mặc định hàng hóa của doanh nghiệp được sản xuất bằng lao động cưỡng bức, trừ khi có bằng chứng chứng minh ngược lại.
Tuy nhiên, Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) không kiểm tra toàn bộ hàng hóa nhập khẩu vào nước này. Từ tháng 11/2024 đến tháng 6/2026, CBP chỉ giữ lại để kiểm tra khoảng 2,6 triệu USD hàng hóa theo đạo luật về lao động cưỡng bức người Duy Ngô Nhĩ, trong tổng số 28 tỷ USD hàng may mặc được vận chuyển từ Việt Nam vào Mỹ. Xét theo giá trị, hơn một nửa số hàng bị giữ sau đó đã được thông quan.
Mức độ thực thi này đã thu hút sự chú ý của các nghị sĩ thuộc Đảng Dân chủ. Trong một bức thư gửi lãnh đạo CBP vào tháng 12/2025, các nghị sĩ Mỹ cho rằng hoạt động kiểm tra đã “giảm mạnh trong những tháng gần đây”, trong khi không có bằng chứng cho thấy lượng hàng hóa bị đạo luật cấm nhập khẩu đã giảm.
Jessica Rivkin, luật sư tại hãng OFW ở Washington và chuyên gia về đạo luật lao động cưỡng bức người Duy Ngô Nhĩ, cho rằng CBP đang chịu áp lực rất lớn do phải thực hiện các mức thuế chưa từng có mà chính quyền Tổng thống Donald Trump áp dụng từ năm 2025.
Trong số này có các mức thuế mà Tổng thống Donald Trump áp dụng vào tháng 7 đối với hàng hóa từ hàng chục quốc gia, với lý do Washington cho rằng các nước này có biện pháp kiểm soát lỏng lẻo đối với lao động cưỡng bức.
Một người phát ngôn của CBP cho biết cơ quan này ưu tiên cả việc thực thi luật về lao động cưỡng bức và triển khai chính sách thuế quan. Người này cho biết chính quyền Trump tiếp tục thực hiện các biện pháp nhằm ngăn hàng hóa liên quan đến lao động cưỡng bức đi vào chuỗi cung ứng của Mỹ, trong đó có việc đưa thêm 43 doanh nghiệp vào danh sách điều chỉnh theo đạo luật về lao động cưỡng bức người Duy Ngô Nhĩ trong năm nay.
NPK/ Vinagri News (Reuters)
No comments:
Post a Comment