VINAGRI News - Ghana đang đề xuất tăng giá thu mua ca cao tại nông hộ trong niên vụ 2026/27 và huy động nguồn vốn trong nước để tài trợ cho hoạt động thu mua. Tuy nhiên, các giả định quan trọng làm cơ sở cho mức giá mới, bao gồm giá xuất khẩu, tỷ lệ chia sẻ cho nông dân và khối lượng ca cao đã được bán kỳ hạn, vẫn chưa được công bố đầy đủ. Điều này khiến nhà đầu tư phải đánh giá rủi ro tín dụng và khả năng tạo dòng tiền của Hội đồng Ca cao Ghana trong mô hình huy động vốn mới.
Tóm lược:
> Ghana đề xuất nâng giá ca cao tại nông hộ lên 2.737 cedi/bao 64 kg, từ 2.587 cedi trong niên vụ 2026/27.
> Hội đồng Ca cao Ghana dự kiến huy động 16,3 tỷ cedi thông qua các công cụ nợ ca cao trong nước, thay thế một phần nguồn vốn vay hợp vốn quốc tế.
> Ngày 11/9, giá ca cao kỳ hạn New York ở khoảng 5.812 USD/tấn, giảm 5,2% trong một tuần, trong khi sản lượng Ghana dự kiến chỉ đạt 470.000 - 620.000 tấn.
> Chi phí thu mua tại nông hộ có thể lên tới 27,2 tỷ cedi, vượt đáng kể mục tiêu huy động 16,3 tỷ cedi, đặt ra câu hỏi về khả năng tài trợ cho cả niên vụ.
Ghana muốn tăng giá ca cao nhưng chưa công bố đầy đủ cơ sở tính toán
Hội đồng Ca cao Ghana (COCOBOD) muốn tăng thu nhập cho nông dân trong niên vụ này và đang tìm cách huy động vốn từ các nhà đầu tư trong nước để tài trợ cho mức giá mới.
Theo Bloomberg ngày 9/9, COCOBOD đề xuất nâng giá thu mua ca cao tại nông hộ lên 2.737 cedi (240 USD)/bao 64 kg trong niên vụ 2026/27, từ mức 2.587 cedi/bao hiện nay. Đề xuất này vẫn cần được Bộ trưởng Tài chính Ghana phê duyệt.
Việc sử dụng các công cụ nợ trong nước để tài trợ cho ngành ca cao không phải là điều mới tại Ghana. Khoảng 7,93 tỷ cedi các khoản nợ liên quan đến ca cao từng được đưa vào chương trình hoán đổi nợ năm 2023. Tuy nhiên, điểm mới hiện nay là nguồn vốn trong nước đang được sử dụng để thay thế, thay vì bổ sung, cho các khoản vay hợp vốn quốc tế vốn đã tài trợ cho hoạt động thu mua ca cao của Ghana trong khoảng ba thập kỷ.
COCOBOD dự kiến huy động 16,3 tỷ cedi thông qua các công cụ nợ ca cao trong nước và muốn có nguồn tiền trước khi hoạt động thu mua bắt đầu, dự kiến vào khoảng 17/9. Các quỹ hưu trí, ngân hàng thương mại và doanh nghiệp trong chuỗi giá trị ca cao nằm trong nhóm nhà đầu tư mục tiêu.
Tuy nhiên, những nhà đầu tư này đang được đề nghị tài trợ cho một mức giá mà các giả định nền tảng chưa được công bố.
Luật Hội đồng Ca cao Ghana, được Tổng thống John Mahama phê chuẩn ngày 26/8, quy định tỷ lệ tối thiểu mà nông dân được hưởng là 70% giá trị xuất khẩu FOB gộp.
Đây là mức sàn chứ không phải một công thức cố định. Vào tháng 2, khi Chính phủ Ghana hạ giá thu mua xuống 2.587 cedi/bao, chính phủ cho biết nông dân sẽ nhận 90% giá FOB đạt được ở mức 4.200 USD/tấn.
COCOBOD quy đổi 16 bao/ tấn, do đó mức giá đề xuất 2.737 cedi/bao tương đương 43.792 cedi/tấn, hay khoảng 3.820 USD/tấn theo tỷ giá tham chiếu của Ngân hàng Ghana ngày 10/9.
Nếu mức giá này tương đương 70% giá FOB, COCOBOD đang giả định giá bán xuất khẩu khoảng 5.460 USD/tấn. Nếu tỷ lệ là 90%, giá FOB ngụ ý chỉ khoảng 4.250 USD/tấn. Tính đến ngày 11/9, chưa có thông báo chính thức nào cho biết giả định nào đang được áp dụng.
Các thông báo trước đây của Ghana đều công bố mức giá FOB, vì vậy con số này có thể sẽ được công bố sau. Tuy nhiên, thông tin quan trọng hơn vẫn chưa được tiết lộ: COCOBOD đã bán kỳ hạn bao nhiêu phần trăm sản lượng niên vụ 2026/27 và với mức giá nào.
Mô hình huy động vốn mới đặt áp lực lên dòng tiền
Trong mô hình vay hợp vốn trước đây, COCOBOD phải bán kỳ hạn một phần lớn sản lượng vì các hợp đồng này giúp bảo đảm khả năng trả nợ cho bên cho vay.
Với mô hình huy động vốn trong nước mới, doanh thu từ bán ca cao dự kiến sẽ được sử dụng để thanh toán các công cụ nợ phát hành cho nhà đầu tư trong nước. Một tài khoản ký quỹ có thể giúp tổ chức dòng tiền, nhưng không thể tự tạo ra nguồn tiền. Về cuối cùng, nhà đầu tư chỉ có thể thu hồi vốn nếu ca cao được bán với mức giá đủ để trang trải chi phí thu mua của COCOBOD và các chi phí liên quan.
Trong khi đó, nước láng giềng Bờ Biển Ngà đã công khai rõ hơn về lượng ca cao được bán trước. Nước này giữ giá thu mua tại nông hộ ở mức 1.200 franc CFA/kg, tương đương khoảng 2,12 USD/kg, cho vụ chính bắt đầu từ ngày 1/9.
Mức giá này phản ánh hơn 1,1 triệu tấn ca cao niên vụ 2026/27 đã được ký hợp đồng trong giai đoạn tháng 3 - 6, khi giá ca cao thế giới thấp hơn hiện nay. Bờ Biển Ngà đã khóa phần lớn doanh thu trước khi công bố giá cho nông dân, qua đó thị trường có thể nhìn thấy mối liên hệ giữa giá xuất khẩu và giá tại nông hộ.
Theo tỷ giá của Ngân hàng Ghana ngày 10/9, giá thu mua hiện tại của Ghana cao hơn khoảng 66% so với Bờ Biển Ngà. Nếu mức giá đề xuất được áp dụng, chênh lệch này sẽ tăng lên khoảng 76%.
Điều đáng chú ý là đề xuất tăng giá của Ghana xuất hiện chưa đầy ba tháng sau khi Tổng thống John Mahama và Tổng thống Alassane Ouattara ký tuyên bố chung tại Abidjan, cam kết hài hòa chính sách giá thu mua ca cao tại nông hộ.
Trong nhiều thập kỷ, ca cao Ghana từng bị buôn lậu sang phía tây, vào Bờ Biển Ngà. Hiện nay, động lực có thể đang đảo chiều. COCOBOD hồi đầu năm cho biết một số nhân viên thu mua của chính cơ quan này đã sử dụng tiền để mua ca cao nhập lậu từ Bờ Biển Ngà với giá rẻ hơn. Nếu lượng ca cao này được mua theo mức giá của Ghana, bất kể nguồn gốc, nguồn tiết kiệm của người dân Ghana cuối cùng sẽ là nguồn tài trợ cho các giao dịch đó.
Giá ca cao thế giới đang hỗ trợ Ghana nhưng dư địa không lớn
Hiện tại, thị trường đang tạo điều kiện thuận lợi cho Ghana. Giá ca cao kỳ hạn New York đã tăng mạnh kể từ cuối tháng 5 do lo ngại về nguồn cung tại Tây Phi.
Công ty Tiếp thị Ca cao, đơn vị xuất khẩu của COCOBOD, dự báo sản lượng ca cao Ghana chỉ đạt 470.000 - 620.000 tấn, so với khoảng 760.000 tấn một năm trước.
Tuy nhiên, giá kỳ hạn New York ở mức khoảng 5.812 USD/tấn ngày 10/9, giảm 5,2% trong một tuần. Trước đó, vào tháng 2, Bộ trưởng Tài chính Ghana cho biết COCOBOD đã bán ca cao với giá thấp hơn 6.400 USD/tấn, mức mà ông mô tả là tổng chi phí từ nông trại đến cảng theo cơ cấu giá khi đó.
Nếu giữ nguyên các chi phí khác tính bằng USD, mức giá thu mua tại nông hộ được đề xuất sẽ tương ứng với điểm hòa vốn khoảng 5.200 USD/tấn. Điều này chỉ để lại dư địa khá hạn chế trong một thị trường mà giá có thể biến động tới 5% chỉ trong một tuần.
Nhà đầu tư sẽ quyết định mức “phí rủi ro” của COCOBOD
Thị trường tài chính trong nước Ghana hiện có thanh khoản tương đối tốt và chi phí huy động vốn của Chính phủ khá thấp. Lãi suất mới nhất của Ngân hàng Ghana cho thấy tín phiếu kho bạc kỳ hạn 91 ngày ở mức 4,81%, kỳ hạn 182 ngày 6,68% và kỳ hạn 364 ngày 10,12%, trong khi lạm phát tháng 8 ở mức 5%.
Công cụ nợ kỳ hạn 270 ngày mà COCOBOD dự kiến phát hành nằm giữa hai kỳ hạn 182 ngày và 364 ngày. Phần lợi suất cao hơn so với trái phiếu Chính phủ tương đương sẽ phản ánh mức độ mà nhà đầu tư đánh giá rủi ro tín dụng, thanh khoản và khả năng thực hiện của COCOBOD.
Theo nhà phân tích chính sách Bright Simons, báo cáo tài chính đã được kiểm toán gần nhất của COCOBOD mới chỉ đến năm 2023. Báo cáo sở hữu nhà nước do SIGA tổng hợp, dựa trên báo cáo quản trị, cho thấy COCOBOD đạt 5,11 tỷ cedi lợi nhuận trong năm kết thúc vào tháng 9/2025 và có tổng nợ phải trả 28,52 tỷ cedi tại thời điểm đó.
Báo cáo quản trị quý kết thúc tháng 6/2026, được The High Street Journal đăng tải, cho thấy tổng nợ phải trả của COCOBOD lên tới 35,8 tỷ cedi, so với 24,27 tỷ cedi một năm trước. Vốn chủ sở hữu giảm 57,9% xuống 2,65 tỷ cedi. Hàng tồn kho gần như tăng gấp ba lần lên 7,79 tỷ cedi, trong khi các khoản nợ hợp đồng, thường là tiền ứng trước nhận từ khách hàng, tăng từ 952 triệu cedi lên 6,01 tỷ cedi.
Các bộ số liệu này cũng chưa hoàn toàn thống nhất. SIGA ghi nhận vốn chủ sở hữu ở mức 1,48 tỷ cedi vào tháng 9/2025, trong khi báo cáo quý cho thấy con số này là 6,29 tỷ cedi chỉ ba tháng trước đó.
Các nhà đầu tư cũng vẫn ghi nhớ chương trình hoán đổi nợ năm 2023. COCOBOD cho biết trong năm nay đã thanh toán 2,68 tỷ cedi cho những người nắm giữ trái phiếu được phát hành sau chương trình hoán đổi, qua đó hoàn tất các khoản thanh toán theo kế hoạch của Chương trình Trao đổi Nợ Trong nước (DDEP) trong năm 2026. Riêng trong tháng 7, COCOBOD cũng thanh toán 162 triệu cedi cho những người nắm giữ các khoản nợ ca cao không tham gia chương trình hoán đổi.
Quy mô thu mua khiến cấu trúc tài chính trở nên chặt chẽ hơn. Với mức giá 2.737 cedi/bao, việc mua 470.000 - 620.000 tấn ca cao sẽ tiêu tốn khoảng 20,6 - 27,2 tỷ cedi chỉ tính riêng tại khâu thu mua từ nông hộ, chưa bao gồm chi phí vận chuyển và biên lợi nhuận của các đơn vị thu mua. Con số này cao hơn đáng kể so với mục tiêu huy động 16,3 tỷ cedi.
Giám đốc điều hành COCOBOD Randy Abbey cho biết kế hoạch là quay vòng nguồn vốn hai lần trong niên vụ. Tuy nhiên, điều này chỉ khả thi nếu ca cao được đưa qua hệ thống đủ nhanh. Vào tháng 2, khi giá thu mua của Ghana cao hơn mức hợp lý theo diễn biến thị trường, các đơn vị thu mua đã hạn chế tham gia và khoảng 50.000 tấn ca cao vẫn chưa bán được.
Mức tăng giá vẫn có thể nằm trong khả năng tài chính của COCOBOD. Sản lượng thấp hơn sẽ làm giảm lượng vốn cần huy động, trong khi giá ca cao thế giới vẫn cao hơn đáng kể so với mức thấp hồi mùa xuân. Ngoài ra, luật mới cho phép COCOBOD điều chỉnh giá thu mua trong suốt niên vụ.
Chính vì vậy, việc công bố thêm thông tin sẽ không gây nhiều tổn thất cho COCOBOD nhưng có thể giúp thị trường đánh giá rõ hơn kế hoạch tài chính. Những dữ liệu cần được công bố gồm giả định về giá FOB, tỷ giá, tỷ lệ giá mà nông dân được hưởng và khối lượng ca cao đã bán kỳ hạn.
Đợt phát hành công cụ nợ đầu tiên sẽ không chỉ giúp tài trợ cho hoạt động thu mua ca cao. Mức lợi suất của nó, khi được so sánh với đường cong lợi suất trái phiếu Chính phủ từ 6,68% ở kỳ hạn 182 ngày đến 10,12% ở kỳ hạn một năm, sẽ cho thấy các nhà đầu tư Ghana định giá rủi ro của COCOBOD ở mức nào trong mô hình huy động vốn mới.
NPK/ Vinagri News (Ecofin Agency)
No comments:
Post a Comment