VINAGRI News - Các hệ thống bán lẻ hiện đại tại Indonesia đang áp dụng giới hạn mua đối với gạo cao cấp do nguồn cung khan hiếm và giá lúa nguyên liệu tăng vượt mức 8.000 rupiah/kg (tương đương với khoảng 11.600 đồng/kg). Trong khi giá trần bán lẻ HET khiến doanh nghiệp xay xát khó duy trì lợi nhuận, việc thu hồi giấy phép nhiều thương hiệu gạo tăng cường cũng làm nguồn cung trên kệ bán lẻ thêm thiếu hụt.
Tóm lược:
> Giá lúa khô thu hoạch tại Indonesia tăng từ khoảng 7.000 lên trên 8.000 rupiah/kg, khiến biên lợi nhuận của các nhà máy xay xát bị thu hẹp.
> Do không thể bán gạo cao cấp vượt giá trần HET, nhiều nhà máy giảm sản lượng hoặc chuyển sang các dòng gạo đặc sản không bị kiểm soát giá.
> Việc thu hồi giấy phép 25 thương hiệu gạo tăng cường làm nguồn cung đóng gói trên hệ thống bán lẻ hiện đại tiếp tục thiếu hụt.
> Chính phủ yêu cầu Bulog đưa gạo dự trữ ra hệ thống bán lẻ, trong khi Bộ Nông nghiệp đang xem xét điều chỉnh khung giá HET.
Giá lúa tăng gây sức ép lên nguồn cung gạo cao cấp
Các hệ thống bán lẻ hiện đại tại Indonesia đang hạn chế lượng gạo cao cấp mà mỗi khách hàng được phép mua, trong bối cảnh nguồn cung trên thị trường bị thắt chặt và giá lúa tại cổng trang trại tăng mạnh.
Haryanto Pratantara, Tổng thư ký Hiệp hội các nhà bán lẻ Indonesia và đơn vị thuê mặt bằng trung tâm thương mại (HIPPINDO), cho biết tình trạng thiếu hàng có liên quan trực tiếp đến sự mất cân đối giữa giá nguyên liệu và giá bán lẻ tối đa (HET) do Chính phủ quy định.
Các chuỗi bán lẻ hiện đại vẫn phải tuân thủ mức giá trần, nhưng nhà cung cấp ngày càng khó duy trì nguồn hàng ở mức giá được phép. Một số doanh nghiệp buộc phải giảm hoạt động hoặc chuyển sang những dòng gạo đặc sản không thuộc diện kiểm soát giá.
Nhà máy xay xát chịu sức ép từ giá nguyên liệu
Giá lúa khô thu hoạch tại Indonesia đã tăng từ khoảng 7.000 rupiah/kg lên trên 8.000 rupiah/kg.
Theo Hiệp hội các nhà xay xát và kinh doanh gạo Indonesia, nguồn cung giảm theo mùa đã khiến các nhà máy cạnh tranh mạnh để thu mua lượng lúa sẵn có.
Chi phí nguyên liệu tăng làm biên lợi nhuận của các cơ sở xay xát, đóng gói và phân phối bị thu hẹp. Trong khi đó, nếu bán gạo cao cấp vượt HET, doanh nghiệp có nguy cơ vi phạm quy định về giá bán lẻ.
Vì vậy, một số nhà máy đã cắt giảm sản lượng gạo thông thường và chuyển công suất sang các dòng gạo đặc sản, vốn có thể được bán theo cơ chế giá linh hoạt hơn.
Điều này khiến nguồn cung thương mại tập trung nhiều hơn vào phân khúc gạo đặc sản, trong khi người tiêu dùng tại các thành phố ngày càng khó tìm được gạo cao cấp thông thường với mức giá nằm trong khung quy định.
Thu hồi giấy phép 25 thương hiệu làm nguồn cung thêm thiếu
Áp lực nguồn cung còn gia tăng sau khi cơ quan quản lý nông nghiệp Indonesia thu hồi giấy phép của 25 thương hiệu gạo tăng cường do không đáp ứng các yêu cầu quy định.
Việc thu hồi khiến lượng gạo đóng gói thuộc nhóm này nhanh chóng biến mất khỏi các kệ hàng bán lẻ.
Theo số liệu của hiệp hội các nhà xay xát, Indonesia sản xuất trung bình khoảng 15.000 tấn gạo đặc sản tăng cường mỗi tháng. Việc một số lượng lớn thương hiệu bị rút khỏi thị trường tạo ra khoảng trống nguồn cung đáng kể tại các hệ thống bán lẻ hiện đại.
Tại Jakarta và các khu vực lân cận, một số cửa hàng đã áp dụng giới hạn lượng mua nhằm ngăn tình trạng tích trữ và duy trì lượng hàng tối thiểu phục vụ người tiêu dùng.
Bulog đưa gạo dự trữ ra thị trường
Trước tình trạng thiếu hụt tại hệ thống bán lẻ, Bộ trưởng Nông nghiệp kiêm người đứng đầu Cơ quan Lương thực Quốc gia Indonesia, Andi Amran Sulaiman, yêu cầu Bulog - cơ quan hậu cần lương thực nhà nước - đưa gạo dự trữ của Chính phủ trực tiếp đến các nhà bán lẻ hiện đại.
Ông Amran cho rằng lượng gạo dự trữ công vẫn đủ để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng, bất chấp nút thắt trong hoạt động xay xát tư nhân.
Lượng dự trữ công hiện đạt khoảng 4,6 triệu tấn, tăng 18% so với một năm trước.
Tuy nhiên, việc đưa gạo từ kho dự trữ đến các điểm bán lẻ vẫn gặp khó khăn về năng lực vận chuyển và phân phối. Bulog đồng thời phải thực hiện chương trình trợ cấp xã hội, với kế hoạch phân phối 997.200 tấn gạo cho khoảng 33,24 triệu hộ gia đình.
Điều này tạo thêm áp lực lên năng lực logistics dành cho thị trường thương mại.
Giá gạo tăng liên tục từ đầu năm
Chênh lệch giá giữa thị trường nội địa và khu vực cũng làm gia tăng nguy cơ gạo được vận chuyển trái phép vào Indonesia.
Cơ quan Hải quan và Thuế tiêu thụ đặc biệt Indonesia gần đây đã phát hiện 30 container chứa gạo và muối nhập lậu, cùng với hàng may mặc nhập khẩu, với tổng trị giá khoảng 27,3 tỷ rupiah tại các khu vực Tanjung Priok, Tanjung Perak và eo biển Malacca.
Bộ Tài chính Indonesia đã yêu cầu lực lượng kiểm soát biên giới tăng cường kiểm tra tại các cảng nhằm ngăn hàng hóa không rõ nguồn gốc thâm nhập vào hệ thống phân phối trong nước.
Trong khi đó, dữ liệu của Cơ quan Thống kê Indonesia cho thấy giá gạo trung bình và gạo cao cấp đã tiếp tục tăng kể từ tháng 2/2026.
Thị trường chờ quyết định về giá trần HET
Các nhà bán lẻ và doanh nghiệp kinh doanh gạo hiện chờ đợi Bộ Nông nghiệp Indonesia rà soát lại khung giá bán lẻ tối đa HET.
Đây có thể là yếu tố then chốt quyết định khả năng khôi phục nguồn cung gạo cao cấp tại hệ thống bán lẻ.
Nếu giá trần được điều chỉnh phù hợp với mặt bằng giá lúa nguyên liệu, các nhà xay xát có thể có thêm dư địa để khôi phục sản lượng. Ngược lại, nếu HET tiếp tục thấp hơn đáng kể so với chi phí đầu vào, nguồn cung thương mại có nguy cơ tiếp tục bị chuyển sang các phân khúc không chịu kiểm soát giá.
Triển vọng thị trường
Thị trường gạo Indonesia đang chịu tác động đồng thời từ giá lúa tăng, giá bán lẻ bị kiểm soát và nguồn cung xay xát suy giảm. Việc Bulog đưa gạo dự trữ ra thị trường có thể hỗ trợ nguồn cung trong ngắn hạn, nhưng chưa chắc giải quyết được nút thắt về chi phí sản xuất và phân phối của khu vực tư nhân.
Trong thời gian tới, quyết định điều chỉnh HET sẽ là yếu tố đáng chú ý. Nếu cơ chế giá phản ánh tốt hơn chi phí nguyên liệu, nguồn cung gạo cao cấp có thể được cải thiện; ngược lại, áp lực thiếu hàng tại các kênh bán lẻ hiện đại có thể tiếp tục kéo dài.
NPK/ Vinagri News (RetailNews Asia)
No comments:
Post a Comment