VINAGRI News - Giá gạo Indonesia tiếp tục tăng trong tháng 9/2026, đánh dấu tháng thứ 9 liên tiếp ghi nhận lạm phát theo năm. BPS cho biết giá gạo tăng trong bối cảnh mùa thu hoạch cao điểm kết thúc, sản lượng dự kiến giảm và El Niño làm hạn chế diện tích gieo trồng tại các vùng sản xuất. Chính phủ Indonesia đang tăng cường chương trình bình ổn nguồn cung, đồng thời điều tra nghi vấn một số đối tượng lợi dụng tình trạng khan hiếm tại hệ thống bán lẻ hiện đại để đẩy giá.
Cán bộ kiểm tra lượng gạo dự trữ tại kho Bulog ở Buduran, Sidoarjo, Đông Java, ngày 18/4/2026. Tính đến ngày 15/4/2026, lượng gạo Bulog khu vực Đông Java đã thu mua đạt tương đương 500.000 tấn gạo.
Tóm lược:
> Lạm phát giá gạo kéo dài 9 tháng, với giá gạo tháng 9 tăng 0,8% so với tháng trước và 3,73% so với cùng kỳ.
> Sản lượng lúa gạo dự kiến giảm, khi mùa thu hoạch cao điểm kết thúc và El Niño hạn chế hoạt động gieo trồng.
> Giá bán lẻ vượt HET, trong khi nguồn cung gạo cao cấp tại hệ thống bán lẻ hiện đại hạn chế do các sản phẩm gạo tăng cường vi chất bị thu hồi.
> Indonesia tăng cường bình ổn thị trường, bổ sung phân phối gạo SPHP và giao Bulog đưa thêm gạo cao cấp vào hệ thống bán lẻ hiện đại.
Giá gạo Indonesia tăng tháng thứ 9 liên tiếp
Theo Cơ quan Thống kê Trung ương Indonesia (BPS), giá gạo tại Indonesia tiếp tục tăng trong tháng 9/2026, kéo dài chuỗi lạm phát 9 tháng liên tiếp.
Trong tháng 9, giá gạo tăng 0,8% so với tháng trước và 3,73% so với cùng kỳ năm ngoái. Gạo cũng nằm trong nhóm hàng hóa đóng góp đáng kể vào lạm phát chung của Indonesia.
BPS ghi nhận lạm phát chung tháng 9 ở mức 0,3% theo tháng và 3,28% theo năm, trong phạm vi mục tiêu lạm phát 2,5 - 3,5% của Chính phủ và Ngân hàng Indonesia.
Nhóm thực phẩm, đồ uống và thuốc lá là động lực lớn nhất của lạm phát tháng, với mức tăng 0,88% và đóng góp 0,26 điểm phần trăm. Ngoài gạo, ớt, thịt và trứng gà, cá tươi và rau muống cũng góp phần đẩy giá thực phẩm lên cao.
Giá gạo tăng trên cả ba cấp độ thị trường
BPS cho biết giá gạo bình quân trên toàn quốc trong tháng 9 đều tăng tại khâu xay xát, bán buôn và bán lẻ.
Giá gạo bình quân tại nhà máy xay xát đạt 14.329 rupiah/kg, tăng 0,81% theo tháng và 6,04% theo năm. Trong đó, gạo cao cấp tăng 10,52% so với cùng kỳ lên 15.185 rupiah/kg, còn gạo trung bình tăng 4,72% lên 14.018 rupiah/kg.
Ở cấp bán buôn, giá bình quân đạt 14.992 rupiah/kg, tăng 3,73% so với cùng kỳ. Giá bán lẻ bình quân lên 15.769 rupiah/kg, cao hơn mức giá bán lẻ tối đa (HET) mà Chính phủ quy định đối với cả gạo trung cấp và cao cấp.
Điều này cho thấy áp lực giá không chỉ xuất hiện ở khâu sản xuất mà đã lan sang thị trường tiêu dùng.
Sản lượng giảm sau khi mùa thu hoạch cao điểm kết thúc
BPS cho rằng nguyên nhân chính khiến giá gạo tăng là nguồn cung giảm sau khi mùa thu hoạch cao điểm kết thúc.
Bên cạnh yếu tố mùa vụ, El Niño và mùa khô cũng hạn chế hoạt động gieo trồng tại một số vùng sản xuất trọng điểm, khiến lượng lúa nguyên liệu đưa vào các nhà máy xay xát giảm.
Theo kết quả khảo sát Rice Observation Area Sample Framework tháng 8, sản lượng gạo tiềm năng của Indonesia trong giai đoạn tháng 1 - 11/2026 được ước tính khoảng 33,24 triệu tấn, giảm 0,94 triệu tấn, tương đương 2,82%, so với sản lượng thực tế cùng kỳ năm 2025.
Nguồn cung giảm trong khi nhu cầu vẫn duy trì đã tạo nền tảng cho giá gạo tiếp tục tăng.
Gạo cao cấp khan hiếm tại hệ thống bán lẻ hiện đại
Một vấn đề khác đang gây xáo trộn thị trường là tình trạng thiếu gạo cao cấp tại các chuỗi bán lẻ hiện đại.
Cơ quan Lương thực Quốc gia Indonesia (Bapanas) cho biết nguồn cung gạo cao cấp tại các siêu thị và hệ thống bán lẻ hiện đại đang hạn chế, trong khi nguồn hàng tại các chợ truyền thống vẫn được đánh giá là tương đối đầy đủ.
Bapanas cho rằng sự thiếu hụt một phần liên quan đến việc 25 thương hiệu gạo tăng cường vi chất bị thu hồi từ ngày 16/9 do bị nghi ngờ không đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng. Một số doanh nghiệp trước đó đã cung cấp các sản phẩm này cho hệ thống bán lẻ hiện đại.
Việc nguồn hàng bị rút khỏi kệ đã làm giảm lượng gạo cao cấp được cung cấp tại một số chuỗi bán lẻ.
HET khiến biên lợi nhuận của nhà cung cấp bị thu hẹp
Bapanas cho rằng tình trạng thiếu gạo cao cấp tại bán lẻ hiện đại còn liên quan đến cơ chế HET.
Trong khi giá gạo nguyên liệu và giá bán buôn tăng, các nhà bán lẻ hiện đại vẫn phải tuân thủ mức giá trần do Chính phủ quy định. Điều này khiến biên lợi nhuận của nhà máy và nhà cung cấp bị thu hẹp, từ đó làm giảm động lực đưa hàng vào hệ thống này.
Bapanas cho biết tại Chợ Gạo bán buôn Cipinang (PIBC) ở Đông Jakarta, nguồn cung gạo cao cấp vẫn hiện diện. Giá ở cấp phân phối khoảng 14.200 rupiah/kg, thấp hơn HET gạo cao cấp tại khu vực 1 là 14.900 rupiah/kg.
Chênh lệch này cho thấy vấn đề hiện nay không hoàn toàn nằm ở việc Indonesia thiếu gạo trên toàn thị trường, mà còn liên quan đến phân bổ nguồn hàng và khả năng cung ứng cho từng kênh bán lẻ.
Chính phủ Indonesia tăng mạnh nguồn lực bình ổn
Để kiểm soát giá, Bapanas đã triển khai chương trình phân phối gạo SPHP với ngân sách 4,56 nghìn tỷ rupiah trong năm 2026.
Tính đến ngày 24/9, mục tiêu phân phối 828.000 tấn SPHP đã được triển khai. Chính phủ tiếp tục xử lý thêm 74.180 tấn, đồng thời chuẩn bị một gói bổ sung khoảng 1 triệu tấn theo quyết định của cuộc họp điều phối hạn chế về lương thực ngày 7/9.
Song song với đó, chương trình hỗ trợ lương thực bằng gạo dành cho 33,24 triệu hộ thu nhập thấp tiếp tục được thực hiện trong quý IV, sau các đợt triển khai trước đó trong năm.
Bulog được giao đưa gạo cao cấp vào siêu thị
Trước tình trạng thiếu gạo cao cấp tại hệ thống bán lẻ hiện đại, Chính phủ giao Perum Bulog phân phối 300.000 tấn gạo cao cấp cho kênh này.
Bulog đã bắt đầu đưa 75.000 tấn gạo cao cấp cùng 35.000 tấn gạo SPHP vào hệ thống bán lẻ hiện đại, nhằm cải thiện nguồn cung và giảm áp lực giá.
Bapanas cũng cho biết họ nghi ngờ có những đối tượng lợi dụng tình trạng thiếu hàng tại một số kênh bán lẻ để đẩy giá. Chính phủ Indonesia đang tiếp tục điều tra và xử lý các hành vi được cho là gây ảnh hưởng đến ổn định thị trường lương thực.
Theo Bộ trưởng Nông nghiệp kiêm người đứng đầu Bapanas Andi Amran Sulaiman, từ năm 2024 đến tháng 9/2026 đã có 102 nghi phạm liên quan đến các vụ việc do lực lượng đặc nhiệm lương thực của cảnh sát Indonesia xử lý.
Triển vọng thị trường gạo Indonesia
Thị trường gạo Indonesia hiện chịu tác động đồng thời từ nguồn cung theo mùa giảm, ảnh hưởng của El Niño và những điểm nghẽn trong hệ thống phân phối bán lẻ.
Trong ngắn hạn, việc Bulog tăng cung ứng gạo SPHP và gạo cao cấp có thể giúp giảm áp lực tại các kênh bán lẻ hiện đại. Tuy nhiên, nếu sản lượng giảm tiếp tục kéo dài trong khi HET vẫn thấp hơn chi phí cung ứng thực tế của một số doanh nghiệp, thị trường có thể tiếp tục xuất hiện sự chênh lệch giữa giá tại nhà máy, giá bán buôn và giá bán lẻ.
Đối với thị trường quốc tế, diễn biến tại Indonesia đáng chú ý vì nước này là một trong những quốc gia nhập khẩu gạo lớn của thế giới. Nếu nguồn cung nội địa tiếp tục chịu sức ép, nhu cầu nhập khẩu của Indonesia có thể trở thành một yếu tố cần theo dõi đối với cán cân gạo khu vực châu Á.
NPK/ Vinagri News (Kompas)
No comments:
Post a Comment