VINAGRI News - Tồn kho gạo tư nhân tại Nhật Bản tăng lên mức cao kỷ lục trong bối cảnh lượng gạo vụ 2025 chưa tiêu thụ hết, trong khi gạo vụ 2026 với giá thấp hơn bắt đầu được đưa ra thị trường. Giá bán lẻ đã giảm xuống dưới 3.000 yên/5kg, nhưng tình trạng dư cung đang làm gia tăng lo ngại đối với nông dân và các hợp tác xã nông nghiệp.
Tóm lược:
> Tồn kho tăng kỷ lục: Tồn kho gạo tư nhân Nhật Bản đạt 2,43 triệu tấn vào cuối tháng 6, cao hơn đáng kể mức được xem là phù hợp 1,8 - 2 triệu tấn.
> Gạo vụ mới gây thêm áp lực: Sản lượng vụ 2026 được dự báo tối đa 7,54 triệu tấn, trong khi nhu cầu chỉ khoảng 7,11 triệu tấn.
> Giá bán lẻ giảm: Giá gạo bình quân tại khoảng 1.000 siêu thị giảm xuống 2.934 yên/5kg trong tuần 14 - 20/9, dưới ngưỡng 3.000 yên tuần thứ hai liên tiếp.
> Nông dân chịu sức ép: JA Zen-Noh Niigata đã giảm 40% khoản tạm ứng cho gạo Koshihikari tiêu chuẩn, xuống 18.500 yên/60kg, trong khi triển vọng giá gạo vẫn khó xác định.
Tồn kho gạo vụ 2025 tăng lên mức kỷ lục
Lượng gạo dư thừa từ vụ 2025 đang trở thành vấn đề ngày càng nghiêm trọng tại Nhật Bản. Các nhà bán buôn từng mua gạo với giá cao trong giai đoạn thị trường thiếu hụt, nhưng sức mua của người tiêu dùng suy yếu do giá bị cho là quá đắt.
Trong khi đó, quá trình phân phối gạo vụ 2026 đang được đẩy mạnh. Do có giá thấp hơn gạo vụ trước, nguồn cung mới càng tạo thêm áp lực lên lượng gạo vụ 2025 còn tồn kho.
Tại tỉnh Tochigi, gạo vụ 2025 đang được chất đống tại một trung tâm thu gom và vận chuyển của JA Zen-Noh Tochigi ở Yaita. Đây là hệ quả của việc giá gạo tăng mạnh kể từ mùa hè năm 2024 trong cuộc khủng hoảng thiếu gạo, khiến người tiêu dùng hạn chế mua gạo và chuyển sang các loại thực phẩm thay thế như bánh mì và mì.
Tại trung tâm này, gạo được bảo quản ở trạng thái chưa xay xát trong điều kiện nhiệt độ thấp. Đến cuối tháng 8, lượng gạo vụ 2025 tồn kho đạt 8.189 tấn, tương đương khoảng 1,63 triệu túi loại 5kg, mức cao nhất từng ghi nhận vào thời điểm này trong năm.
Công suất kho gần chạm giới hạn, buộc JA Zen-Noh Tochigi phải tìm thêm không gian để tiếp nhận gạo vụ mới. Đại diện đơn vị cho biết một phần lượng gạo tồn kho đang được chuyển sang bảo quản tại các kho địa phương và kho của các doanh nghiệp vận tải.
Tồn kho tư nhân toàn quốc có thể tiếp tục tăng
Tình trạng dư cung không chỉ xuất hiện tại Tochigi mà đang trở thành vấn đề trên phạm vi toàn Nhật Bản.
Theo Bộ Nông, Lâm, Ngư nghiệp Nhật Bản (MAFF), tồn kho gạo tư nhân đạt 2,43 triệu tấn vào cuối tháng 6, mức cao kỷ lục. Trong khi đó, lượng tồn kho được xem là phù hợp thường nằm trong khoảng 1,8 - 2 triệu tấn.
MAFF dự báo lượng gạo chưa bán hết có thể tăng lên 2,46 - 2,83 triệu tấn vào cuối tháng 6/2027, cho thấy áp lực dư cung có khả năng kéo dài sang năm tới nếu tiêu thụ không cải thiện.
Nguyên nhân quan trọng là nhu cầu gạo đã suy giảm sau giai đoạn giá tăng mạnh từ mùa hè năm 2024. Khi giá cao, một bộ phận người tiêu dùng chuyển sang bánh mì và mì, làm thay đổi cơ cấu tiêu dùng và khiến lượng gạo tồn kho tăng.
Sản lượng vụ 2026 có thể tiếp tục vượt nhu cầu
Nguồn cung vụ mới cũng đang tạo thêm áp lực cho thị trường.
Theo triển vọng mùa vụ đến ngày 15/8, sản lượng lúa năm 2026 tại Niigata, Hokkaido và 22 tỉnh khác được dự báo nhỉnh hơn mức trung bình.
MAFF dự báo nhu cầu tối đa đối với gạo vụ 2026 vào khoảng 7,11 triệu tấn, trong khi sản lượng tối đa có thể đạt 7,54 triệu tấn.
Khoảng chênh lệch giữa sản lượng và nhu cầu, cộng với lượng gạo vụ 2025 còn tồn kho, khiến thị trường phải đối mặt với nguy cơ nguồn cung vượt nhu cầu trong niên vụ mới.
Giá gạo bán lẻ tiếp tục giảm
Áp lực dư cung đã bắt đầu phản ánh rõ hơn trên thị trường bán lẻ.
Trong tuần từ ngày 14 - 20/9, giá gạo bình quân tại khoảng 1.000 siêu thị trên toàn Nhật Bản giảm xuống 2.934 yên/5kg, đánh dấu tuần thứ hai liên tiếp giá nằm dưới mốc 3.000 yên.
Tại một số khu vực, gạo vụ 2026 mới thu hoạch đã được bán với giá thấp hơn gạo vụ 2025, tạo ra sự cạnh tranh trực tiếp giữa hai vụ sản xuất.
Diễn biến này có lợi cho người tiêu dùng sau thời gian dài phải đối mặt với giá gạo cao, nhưng lại đặt nông dân trước áp lực thu nhập ngày càng lớn.
Nông dân chịu tác động khi giá thu mua giảm
Khoản tiền tạm ứng mà các chi nhánh JA trả cho nông dân khi thu gom lúa đã giảm đáng kể so với năm trước.
Tại Niigata, JA Zen-Noh Niigata đã giảm 40% khoản tạm ứng đối với gạo Koshihikari tiêu chuẩn vụ 2026, xuống còn 18.500 yên/60kg.
Đây là tín hiệu cho thấy sự thay đổi mạnh trong kỳ vọng giá trên thị trường vật chất. Sau giai đoạn thiếu hụt và giá tăng cao, cán cân thị trường đang chuyển sang trạng thái nguồn cung dồi dào hơn, trong khi nhu cầu chưa phục hồi tương ứng.
Nhật Bản tìm cách cân bằng lại thị trường
Chính phủ Nhật Bản đã quyết định mua lại một phần lượng gạo dự trữ quốc gia từng được đưa ra thị trường trong năm trước. Một số nhà sản xuất kỳ vọng động thái này sẽ góp phần cân bằng cung - cầu.
Tuy nhiên, triển vọng giá gạo vẫn chưa rõ ràng khi lượng tồn kho lớn tiếp tục cạnh tranh với nguồn cung vụ mới.
Đối với các hợp tác xã và nhà sản xuất, bài toán hiện nay không chỉ là tiêu thụ lượng gạo tồn kho mà còn phải duy trì không gian lưu trữ cho vụ mới.
“Chúng tôi hy vọng người tiêu dùng sẽ tích cực tiêu thụ gạo”, Tổng giám đốc bộ phận gạo và lúa mì của JA Zen-Noh Tochigi cho biết.
Góc nhìn thị trường: Diễn biến hiện tại cho thấy thị trường gạo Nhật Bản đang chuyển từ tình trạng thiếu hụt và giá cao sang giai đoạn nguồn cung dư thừa và giá chịu áp lực giảm. Trong ngắn hạn, người tiêu dùng được hưởng lợi từ giá thấp hơn, nhưng nếu giá giảm kéo dài, thu nhập của nông dân và động lực sản xuất có thể trở thành vấn đề đáng chú ý đối với thị trường.
NPK/ Vinagri News (The Japan News)
No comments:
Post a Comment