VINAGRI News - Nga đang tìm cách chuyển hướng xuất khẩu ngũ cốc sang các cảng Baltic, Caspi và Viễn Đông sau khi hoạt động tại khu vực Biển Đen bị ảnh hưởng bởi các cuộc tấn công. Tuy nhiên, năng lực thay thế hiện còn rất hạn chế, trong khi chi phí vận chuyển cao hơn đáng kể khiến việc mở rộng các tuyến mới gặp nhiều trở ngại.
Tóm lược:
> Tuyến thay thế còn hạn chế: 5 cảng thay thế chỉ xử lý khoảng 1,3 triệu tấn trong tháng 7 - 9, so với khoảng 12 triệu tấn mà các cảng Biển Đen có thể đảm nhận.
> Xuất khẩu qua cảng thay thế tăng mạnh: Riêng tháng 9 đạt gần 800.000 tấn, cao gấp khoảng 8 lần tháng 7.
> Chi phí logistics là nút thắt: Vận chuyển ngũ cốc từ Baltic tới Ai Cập trước đợt leo thang mới đã đắt hơn khoảng 30 - 35% so với tuyến Biển Đen.
> Khó bù đắp công suất thiếu hụt: Hạ tầng tại Murmansk và Viễn Đông chưa được thiết kế hoàn toàn cho ngũ cốc, trong khi xây dựng năng lực mới cần vốn lớn và thời gian.
Nga nỗ lực chuyển hướng xuất khẩu ngũ cốc
Nga đang tìm cách duy trì xuất khẩu ngũ cốc trong bối cảnh các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng cảng và tàu thuyền tại khu vực Biển Đen khiến hoạt động thương mại bị gián đoạn nghiêm trọng.
Nga hiện là nước xuất khẩu lúa mì lớn nhất thế giới, vì vậy bất kỳ sự sụt giảm đáng kể nào trong lượng hàng xuất khẩu đều có thể tác động tới nguồn cung toàn cầu và giá lương thực.
Theo dữ liệu của Kpler, 5 cảng thay thế chính của Nga đã nâng lượng vận chuyển ngũ cốc và hạt có dầu từ mức gần như không đáng kể lên khoảng 1,3 triệu tấn trong giai đoạn tháng 7 - 9, mùa cao điểm xuất khẩu.
Tuy nhiên, con số này vẫn rất nhỏ so với khoảng 12 triệu tấn mà các cảng chính của Nga tại Biển Đen có thể xử lý trong cùng thời kỳ.
Theo Andrey Sizov, Giám đốc điều hành SovEcon, về cơ bản chưa có tuyến xuất khẩu nào có thể thay thế hoàn toàn Biển Đen. Nga có thể tăng lượng xuất khẩu lên khoảng 3 triệu tấn/tháng vào cuối năm, nhưng việc nhanh chóng nhân đôi lượng hàng qua các tuyến khác là điều không dễ thực hiện.
Nga đẩy mạnh xuất khẩu ngũ cốc qua các tuyến thay thế
Khối lượng tăng mạnh trong tháng 8 và 9, nhưng vẫn chưa thể bù đắp công suất của Biển Đen.
Lưu ý: Dữ liệu bao gồm các cảng Ust-Luga và Vysotsk ở khu vực Baltic, Astrakhan và Makhachkala trên Biển Caspi, cùng Slavyanka ở vùng Viễn Đông của Nga. Nguồn: Kpler.
Các tuyến Baltic, Caspi và Viễn Đông tăng tốc
Dù chưa thể bù đắp công suất của Biển Đen, các cảng thay thế đang ghi nhận tốc độ tăng đáng kể.
Trong tháng 9, lượng ngũ cốc xuất khẩu qua Ust-Luga và Vysotsk tại Baltic, Astrakhan và Makhachkala trên biển Caspi, cùng Slavyanka ở Viễn Đông đạt gần 800.000 tấn, cao gấp khoảng 8 lần so với tháng 7.
Chính phủ Nga cũng đã triển khai một số biện pháp hỗ trợ, bao gồm tạm thời đình chỉ thuế xuất khẩu đối với lúa mì, ngô và lúa mạch, đồng thời trợ cấp nhằm khuyến khích vận chuyển bằng đường sắt từ các khu vực phía Nam tới các cảng Baltic.
Lượng vận chuyển nông sản bằng đường sắt từ miền Nam Nga tới Ust-Luga và Vysotsk đã tăng 465% trong giai đoạn ngày 1 - 22/9.
Tuy nhiên, tăng được lượng hàng tới cảng chỉ giải quyết một phần bài toán.
Chi phí vận chuyển là rào cản lớn
Thách thức lớn hơn nằm ở tính kinh tế của các tuyến vận chuyển mới.
Phần lớn vùng sản xuất ngũ cốc của Nga nằm gần Biển Đen. Khi chuyển hàng lên các cảng phía Bắc hoặc đưa tới Viễn Đông, quãng đường vận chuyển kéo dài đáng kể, làm tăng thời gian giao hàng và chi phí cước.
Theo ước tính của các chuyên gia thị trường vận tải biển, trước đợt leo thang mới nhất, vận chuyển hàng từ Nga tới Ai Cập qua Baltic đã có chi phí cao hơn khoảng 30 - 35%/tấn so với tuyến Biển Đen.
Đây là vấn đề đặc biệt đáng chú ý bởi Ai Cập và nhiều quốc gia Bắc Phi, Trung Đông là những thị trường tiêu thụ lớn của ngũ cốc Nga.
Alexey Kuzmis, phụ trách mảng Biển Đen của Thurlestone Shipping, cho rằng xét về địa lý, việc chuyển hướng các lô hàng của Nga sang những tuyến xa hơn là không thuận lợi, đặc biệt khi nhiều khách hàng truyền thống nằm tại Bắc Phi.
Xuất khẩu qua Biển Đen của Nga trong tháng 9 sụt giảm mạnh
Một tháng vốn thường rất sôi động lại ghi nhận sản lượng thấp bất thường.
Lưu ý: Dữ liệu xuất khẩu tổng hợp từ các cảng Biển Đen của Nga gồm Novorossiysk, Kavkaz, Taman và Tuapse. Nguồn: Kpler.
Nga tính đến Murmansk và mở rộng hạ tầng
Nga cũng đang tìm cách sử dụng Murmansk, cảng Bắc Cực lớn thứ tư của nước này, cho xuất khẩu ngũ cốc từ tháng 10.
Murmansk có công suất xuất khẩu lớn, nhưng phần lớn cơ sở hạ tầng hiện phục vụ các mặt hàng như quặng sắt, than và kim loại. Vì vậy, khả năng xử lý khối lượng ngũ cốc lớn vẫn chưa rõ ràng.
Một số nhà xuất khẩu ngũ cốc Nga cho rằng cần thêm trợ cấp của chính phủ để tuyến Murmansk có thể hoạt động hiệu quả về mặt kinh tế.
Trong khi đó, xây dựng hạ tầng mới cũng đòi hỏi nguồn vốn đáng kể. Một cảnh ngũ cốc mới tại Vladivostok có thể tiêu tốn khoảng 25 tỷ ruble, chưa kể những khó khăn về thời tiết khi mùa đông đang đến gần.
Khó thay thế vai trò của Biển Đen trong ngắn hạn
Việc Nga chuyển hướng xuất khẩu đang cho thấy tầm quan trọng đặc biệt của hệ thống cảng Biển Đen đối với thương mại ngũ cốc toàn cầu.
Các tuyến Baltic, Caspi, Murmansk và Viễn Đông có thể giúp duy trì một phần dòng chảy xuất khẩu, nhưng khoảng cách xa hơn, chi phí vận tải cao, hạn chế về hạ tầng và yêu cầu đầu tư mới khiến chúng khó nhanh chóng thay thế công suất của Biển Đen.
Theo Alexis Ellender, phụ trách phân tích hàng rời khô tại Kpler, lượng hàng qua Baltic hoặc Murmansk có thể tăng mạnh hơn dự kiến, nhưng khó có khả năng bù đắp hoàn toàn phần công suất xuất khẩu bị mất tại Biển Đen.
Tác động đối với thị trường ngũ cốc
Nếu gián đoạn tại Biển Đen kéo dài, thị trường quốc tế có thể phải điều chỉnh lại nguồn cung từ Nga và tìm kiếm thêm hàng từ các nước xuất khẩu khác.
Đối với người mua tại Bắc Phi và Trung Đông, việc chuyển sang các tuyến vận tải dài hơn có thể làm tăng chi phí logistics và giá thành nhập khẩu. Trong khi đó, tốc độ phục hồi xuất khẩu của Nga sẽ phụ thuộc không chỉ vào tình hình an ninh mà còn vào khả năng vận chuyển đường sắt, năng lực cảng thay thế và mức hỗ trợ tài chính của chính phủ.
NPK/ Vinagri News (Bloomberg)
No comments:
Post a Comment