VINAGRI.News - Sản lượng lúa gạo của Nepal trong niên vụ tài chính 2025/26 giảm 250.350 tấn so với niên vụ trước, xuống còn khoảng 5,71 triệu tấn. Diện tích trồng lúa và năng suất đều suy giảm, làm gia tăng thách thức đối với mục tiêu tự chủ nguồn cung gạo của nước này. Trong bối cảnh đó, các nhà nghiên cứu đang phát triển nhiều giống lúa năng suất cao, sinh trưởng ngắn ngày và có khả năng chống chịu lũ lụt, hạn hán, ngập úng cũng như thời tiết thất thường. Tuy nhiên, việc phổ biến giống mới còn hạn chế và nông dân chưa tiếp cận đầy đủ nguồn giống chất lượng.
Các giống lúa khác nhau được trồng thử nghiệm và nghiên cứu tại Chương trình Nghiên cứu Lúa gạo Quốc gia Hardinath, ở Sapahi, huyện Dhanusha. Ảnh: Ajay Shah/TRN
Tóm lược:
> Sản lượng lúa Nepal trong năm tài chính 2025/26 đạt 5,705 triệu tấn, giảm 250.350 tấn; diện tích gieo trồng giảm 43.764 ha, còn 1,377 triệu ha.
> Năng suất bình quân giảm từ 4,19 tấn/ha xuống 4,14 tấn/ha do nhiều yếu tố, gồm thiếu nước tưới, mưa gió mùa thất thường, chậm cấy và thiếu giống, phân bón chất lượng.
> Nepal đã khuyến nghị khoảng 99 giống lúa; một số giống có tiềm năng năng suất từ 4,6 đến 6,47 tấn/ha, trong khi các giống khác được lựa chọn nhờ khả năng chịu hạn, ngập úng hoặc chất lượng gạo đặc trưng.
> Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh cần mở rộng phổ biến giống, bảo đảm cung ứng hạt giống chất lượng đúng thời điểm, tăng cường tư vấn kỹ thuật, quản lý nước và phân bón, kiểm soát sâu bệnh và cơ giới hóa.
Sản lượng lúa gạo Nepal giảm hơn 250.000 tấn
Sản lượng lúa gạo của Nepal đã giảm hơn 250.000 tấn trong vòng một năm, làm gia tăng khó khăn trong việc đạt mục tiêu tự chủ nguồn cung gạo, trong bối cảnh cả diện tích canh tác và năng suất đều tiếp tục suy giảm.
Trước tình hình này, các hoạt động nghiên cứu đang được đẩy mạnh nhằm phát triển những giống lúa mới có năng suất cao hơn, thời gian sinh trưởng ngắn hơn và khả năng chống chịu lũ lụt, hạn hán cũng như các điều kiện thời tiết biến đổi.
Chương trình Nghiên cứu Lúa quốc gia Nepal (National Rice Research Programme), đặt tại Hardinath, Sapahi, huyện Dhanusha, trực thuộc Hội đồng Nghiên cứu Nông nghiệp Nepal (NARC), đang phát triển, thử nghiệm và khuyến nghị các giống lúa mới dựa trên nhu cầu của nông dân và điều kiện khí hậu tại những khu vực địa lý khác nhau.
Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cho biết kết quả kỳ vọng vẫn chưa đạt được do những giống lúa đã được khuyến nghị chưa được phổ biến rộng rãi và nông dân còn hạn chế trong việc tiếp cận nguồn hạt giống chất lượng.
Theo Bộ Phát triển Nông nghiệp và Chăn nuôi Nepal, trong năm tài chính 2025/26, lúa được trồng trên diện tích 1.376.872 ha, với sản lượng đạt 5.705.126 tấn. Trong năm tài chính trước đó, sản lượng lúa đạt 5.955.476 tấn trên diện tích 1.420.636 ha.
Như vậy, chỉ trong một năm, diện tích trồng lúa đã giảm 43.764 ha, trong khi sản lượng giảm 250.350 tấn. Năng suất bình quân cũng giảm từ 4,19 tấn/ha xuống còn 4,14 tấn/ha.
Mặc dù tỉnh Madhes là một trong những vùng sản xuất lúa gạo chủ lực của Nepal, sản lượng tại đây vẫn chịu ảnh hưởng bởi tình trạng thiếu hệ thống tưới tiêu, lượng mưa gió mùa thất thường, việc cấy lúa chậm, nguồn cung giống và phân bón chất lượng chưa đầy đủ, cùng mức độ ứng dụng công nghệ hiện đại còn hạn chế.
Các nhà nghiên cứu cho biết biến đổi khí hậu cũng làm gia tăng rủi ro hạn hán, ngập úng, lũ lụt và nhiệt độ bất thường.
Nhiều giống lúa mới được khuyến nghị nhằm tăng năng suất
Ông Rabindra Prasad Sah, người phát ngôn kiêm cán bộ kỹ thuật cấp cao của Chương trình Nghiên cứu Lúa quốc gia, cho biết nhiều giống lúa đã được khuyến nghị dựa trên nhu cầu của nông dân và điều kiện sản xuất. Các giống chủ lực bao gồm Hardinath-1, Hardinath-6, Bahuguni-2, Chaite-5, Ramdhan, Samba Mansuli Sub-1 và Hardinath Hybrid-1.
Giống Hardinath-1 có thời gian sinh trưởng khoảng 110 - 115 ngày và có thể đạt năng suất trên 4 tấn/ha. Theo chương trình nghiên cứu, giống Chaite-5 có thể cho năng suất khoảng 4,6 tấn/ha, trong khi Hardinath-6 đạt khoảng 5,21 tấn/ha.
Tương tự, Bahuguni-2 có khả năng chịu ngập lụt và hạn hán trong giai đoạn sinh sản, với tiềm năng năng suất khoảng 5,8 tấn/ha. Giống lúa lai Hardinath Hybrid-1 có thể đạt năng suất tới 6,47 tấn/ha.
Ông Mathura Yadav, người đứng đầu chương trình nghiên cứu, cho biết những lợi ích từ nhiều năm nghiên cứu vẫn chưa được chuyển hóa đầy đủ thành kết quả trên đồng ruộng, do các giống lúa được khuyến nghị chưa được nông dân áp dụng trên quy mô đủ lớn.
“Ngay cả giống có năng suất cao như Hardinath-6 cũng chưa được phổ biến đầy đủ. Nông dân chưa thể áp dụng các giống mới vì hạt giống không có sẵn để mua một cách thuận tiện”, ông cho biết.
Theo chương trình nghiên cứu, đến nay Nepal đã khuyến nghị khoảng 99 giống lúa. Ông Sah cho rằng nông dân nên lựa chọn giống dựa trên điều kiện đồng ruộng, khả năng tưới tiêu, thời tiết và nhu cầu thị trường.
Ông cho biết các giống năng suất cao có thể giúp tăng sản lượng, nhưng những giống như Basmati, Lalka Basmati và Kalanamak, vốn được đánh giá cao nhờ hương thơm và chất lượng đặc trưng, thường có năng suất thấp hơn tương đối.
Các nhà nghiên cứu cho rằng Gangasagar-1 và Gangasagar-2 có thể phù hợp với những khu vực thường xuyên bị ngập úng và lũ lụt, trong khi Hardinath-1 và Chaite-5 là những lựa chọn thích hợp cho vụ lúa xuân.
Cần cải thiện tưới tiêu, giống chất lượng và ứng dụng công nghệ
Bên cạnh việc lựa chọn giống phù hợp, các nhà nghiên cứu khuyến nghị nông dân chú trọng hệ thống tưới tiêu, bón phân cân đối, quản lý sâu bệnh và cơ giới hóa nhằm tăng sản lượng ngay cả khi diện tích đất canh tác hạn chế.
Trung tâm nghiên cứu tại Hardinath tiến hành khảo nghiệm giống và nghiên cứu trên diện tích khoảng 15 bigha, trong tổng số khoảng 65 bigha thuộc khuôn viên cơ sở. Sau khi đánh giá năng suất và chất lượng của các giống khác nhau tại trung tâm, các nhà nghiên cứu tiếp tục tổ chức khảo nghiệm trên đồng ruộng của nông dân trước khi đưa ra khuyến nghị về giống phù hợp.
Hiện có bảy nhà khoa học tham gia các hoạt động nghiên cứu và thử nghiệm liên quan đến cây lúa.
Theo các nhà nghiên cứu, trong thời gian tới, nỗ lực phát triển giống cần tập trung không chỉ vào những giống có năng suất cao mà còn vào các giống cần ít nước hơn và có khả năng chống chịu những rủi ro liên quan đến khí hậu.
Bên cạnh đó, việc sản xuất hạt giống nền đạt chất lượng, bảo đảm phân phối đúng thời điểm, tăng cường phổ biến giống và cung cấp tư vấn kỹ thuật cũng có vai trò quan trọng không kém trong việc đưa thành quả nghiên cứu đến với nông dân.
Phát triển giống mới là chưa đủ để nâng cao sản lượng nông nghiệp. Kết quả nghiên cứu chỉ có thể chuyển thành năng suất cao hơn khi nông dân được tiếp cận kịp thời với nguồn hạt giống chất lượng và có khả năng áp dụng các công nghệ phù hợp với điều kiện đồng ruộng cũng như thời tiết tại địa phương.
NPK/ Vinagri.News (The Rising Nepal)
No comments:
Post a Comment