VINAGRI News - Nắng nóng và khô hạn bất thường tiếp tục gây áp lực lên vụ thu hoạch lúa năm 2026 tại Arkansas, bang sản xuất lúa lớn nhất nước Mỹ. Nhiệt độ cao khiến lúa khô nhanh trên đồng, làm gia tăng nguy cơ nứt và gãy hạt trong quá trình xay xát, qua đó kéo giảm tỷ lệ gạo nguyên và thu nhập của nông dân. Đây là năm thứ tư liên tiếp Arkansas đối mặt với điều kiện thời tiết bất lợi trong giai đoạn thu hoạch.
Tóm lược:
> Nắng nóng kỷ lục ảnh hưởng chất lượng lúa: Nhiệt độ ban ngày thường xuyên vượt 100°F (37,8°C), trong khi ban đêm vẫn nóng, khiến cây lúa chịu stress nhiệt kéo dài.
> Tỷ lệ gạo nguyên chịu sức ép: Lúa khô quá nhanh trước khi thu hoạch khiến hạt dễ nứt, gãy trong quá trình xay xát, làm giảm hiệu suất xay xát và gây thiệt hại tài chính cho nông dân.
> Arkansas chiếm gần một nửa sản lượng lúa Mỹ: Bang này đóng góp khoảng 45% - 49% sản lượng lúa của Mỹ, chủ yếu là các giống lúa hạt dài và hạt trung bình.
> Giãn thời vụ gieo trồng có thể là giải pháp: Nghiên cứu cho thấy gieo lúa từ đầu đến giữa tháng 4 có thể giúp hạn chế việc cây lúa chín đúng vào giai đoạn nắng nóng gay gắt, dù thời tiết mùa xuân và điều kiện sản xuất khiến việc gieo muộn không phải lúc nào cũng khả thi.
Nắng nóng tiếp tục gây áp lực lên vụ thu hoạch
Nông dân trồng lúa tại Arkansas đang trải qua thêm một vụ thu hoạch khó khăn khi thời tiết nóng bất thường và khô hạn tiếp tục ảnh hưởng đến chất lượng lúa cũng như tỷ lệ thu hồi gạo sau xay xát. Các chuyên gia nông nghiệp cho biết 2026 là năm thứ tư liên tiếp điều kiện thu hoạch gây ra những thách thức đáng kể đối với người sản xuất lúa trên toàn bang.
Arkansas là bang sản xuất lúa lớn nhất nước Mỹ, chiếm khoảng 45% - 49% tổng sản lượng lúa của quốc gia. Bang này nổi tiếng với các giống lúa hạt dài và hạt trung bình, được trồng chủ yếu tại khu vực phía đông Arkansas.
Do giữ vai trò quan trọng đối với nguồn cung lúa gạo của Mỹ, bất kỳ biến động nào trong sản xuất tại Arkansas đều có thể tạo ra những tác động đáng kể đối với toàn ngành.
Theo Jarrod Hardke, chuyên gia về lúa thuộc Đại học Arkansas, những đợt nắng nóng kéo dài trong giai đoạn thu hoạch đã khiến lúa khô nhanh hơn bình thường ngay trên đồng ruộng.
Khi lúa bị khô quá mức trước khi thu hoạch, hạt có nguy cơ nứt và gãy cao hơn trong quá trình xay xát. Điều này làm giảm tỷ lệ thu hồi gạo nguyên, đồng thời có thể gây thiệt hại tài chính cho nông dân.
Chất lượng lúa chịu ảnh hưởng trong nhiều năm
Những lo ngại về chất lượng lúa đã tích tụ trong nhiều năm qua.
Trong năm 2022 và 2023, kết quả sản xuất nhìn chung vẫn ở mức chấp nhận được. Tuy nhiên, điều kiện đã xấu đi đáng kể trong 2024.
Mùa gieo trồng sớm đã khiến vụ thu hoạch cũng diễn ra sớm bất thường. Nhiều cánh đồng nhanh chóng bị khô trước khi nông dân có thể hoàn tất hoạt động thu hoạch. Sau đó, các hệ thống thời tiết liên quan đến bão hurricane tiếp tục gây thiệt hại cho một phần diện tích lúa vẫn còn trên đồng, góp phần khiến tỷ lệ thu hồi gạo sau xay xát giảm xuống một trong những mức thấp nhất trong những năm gần đây.
Điều kiện đã cải thiện phần nào trong 2025, nhưng nhiệt độ cao trong tháng 9 tiếp tục hạn chế chất lượng hạt.
Đến 2026, nắng nóng kỷ lục quay trở lại và kéo dài trong phần lớn thời gian thu hoạch. Nhiệt độ ban ngày thường xuyên vượt 100°F (37,8°C), trong khi nhiệt độ ban đêm vẫn ở mức cao, khiến cây trồng không có đủ thời gian phục hồi sau stress nhiệt.
Thời tiết không mới, nhưng lịch mùa vụ đã thay đổi
Các nhà nông học cho rằng Arkansas từng trải qua những mức nhiệt tương tự trong quá khứ. Tuy nhiên, phương thức canh tác hiện đại và lịch thời vụ thay đổi đã tạo ra một tình huống khác đối với cây lúa ngày nay.
Trong những năm gần đây, nông dân có xu hướng gieo trồng sớm hơn và thu hoạch sớm hơn so với các thế hệ trước.
Hệ quả là lúa khi đã đạt độ chín hiện phải dành nhiều thời gian hơn để tiếp xúc với nắng nóng cuối mùa hè.
Các chuyên gia so sánh điều kiện hiện nay với năm 1980, một trong những năm nóng nhất trong lịch sử Arkansas. Mặc dù nhiệt độ tổng thể hiện nay có vẻ tương đương, cây lúa ngày nay thường đạt độ chín sớm hơn, khiến chúng có mức độ tiếp xúc với nhiệt độ cực đoan trong giai đoạn thu hoạch cao hơn.
Sự thay đổi này khiến tổn thất chất lượng liên quan đến thời tiết trở nên phổ biến hơn.
Bốn năm liên tiếp đặt ra câu hỏi về mô hình khí hậu mới
Việc liên tục xuất hiện điều kiện thời tiết nóng trong giai đoạn thu hoạch đang đặt ra câu hỏi liệu ngành lúa Arkansas có đang bước vào một mô hình khí hậu mới hay không.
Bốn năm liên tiếp phải đối mặt với thời tiết thu hoạch bất lợi đã thúc đẩy các nhà nghiên cứu và nông dân xem xét lại những phương thức sản xuất vốn được duy trì trong thời gian dài.
Một trong những giải pháp được cân nhắc là điều chỉnh thời điểm gieo trồng.
Nghiên cứu được thực hiện tại Arkansas cho thấy việc gieo lúa muộn hơn một chút có thể giúp cây tránh được giai đoạn nắng nóng gay gắt nhất trong mùa thu hoạch.
Trong lịch sử, nông dân thường đạt năng suất cao nhất khi gieo trồng vào cuối tháng 3. Tuy nhiên, các dữ liệu gần đây cho thấy gieo trồng vào đầu tháng 4 đến giữa tháng 4 có thể mang lại năng suất tương đương, thậm chí cao hơn tại một số khu vực.
Gieo trồng giữa tháng 4 cho kết quả khả quan
Các thử nghiệm trên đồng ruộng tại khu vực đông bắc Arkansas cho thấy những thời điểm gieo trồng vào giữa tháng 4 vẫn có thể mang lại năng suất cao.
Các nhà nghiên cứu cho rằng việc mở rộng và phân bổ thời gian gieo trồng trong một khung thời vụ rộng hơn có thể giúp giảm rủi ro tổn thất trong quá trình thu hoạch do nhiệt độ cực đoan.
Tuy nhiên, gieo trồng muộn không phải lúc nào cũng dễ dàng.
Điều kiện thời tiết mùa xuân thường hạn chế cơ hội làm đất và xuống giống, buộc nông dân phải tận dụng những khoảng thời gian thời tiết thuận lợi bất cứ khi nào có thể. Các yếu tố kinh tế cũng có thể ảnh hưởng đến quyết định thời điểm gieo trồng.
“Lý tưởng nhất là chúng ta cần quay lại cách phân bổ thời điểm gieo trồng rộng hơn và thiên về gieo muộn hơn,” Hardke nói. “Nhưng với điều kiện thời tiết mùa xuân khó khăn như hiện nay, nếu bạn không tận dụng được một khoảng thời gian thuận lợi để gieo trồng thì bạn không biết khi nào mình mới có thể gieo lại.”
Ngành lúa cần thích ứng với điều kiện thời tiết mới
Các chuyên gia nông nghiệp tiếp tục khuyến nghị đa dạng hóa lịch gieo trồng và lập kế hoạch thu hoạch cẩn trọng.
Trong khi các nhà nghiên cứu tiếp tục đánh giá những phương thức sản xuất mới, nông dân vẫn kỳ vọng những mùa vụ tới sẽ có điều kiện nhiệt độ mát hơn trong giai đoạn thu hoạch.
Với Arkansas chịu trách nhiệm cho gần một nửa sản lượng lúa của Mỹ, việc nâng cao khả năng chống chịu của cây trồng sẽ tiếp tục là ưu tiên quan trọng đối với nông dân và các nhà nghiên cứu khi ngành lúa thích ứng với những thay đổi trong mô hình thời tiết.
NPK/ Vinagri News (Farms)
No comments:
Post a Comment